Lần đầu tiên xuất ngoại, cần lưu ý điều gì?

Có một buổi tối, bạn ngồi nhìn tấm hộ chiếu còn mới tinh trên bàn, vé máy bay đã in ra, và trong lòng dâng lên một thứ cảm giác rất lạ. Vừa lâng lâng vì sắp được đặt chân ra nước ngoài lần đầu tiên, vừa hồi hộp đến mức nửa đêm còn mở điện thoại lên kiểm tra lại lịch bay. Bạn tự hỏi: lỡ làm sai gì ở sân bay thì sao, lỡ không hiểu người ta nói gì, lỡ quên mất một giấy tờ quan trọng. Yên tâm, ai lần đầu cũng vậy cả.

Mình viết bài này như một người bạn đi trước, ngồi cạnh bạn và đi qua từng bước thật chậm, để cái háo hức được giữ nguyên còn nỗi lo thì vơi dần đi. Không có gì đáng sợ ở đây cả, chỉ là vài thứ cần chuẩn bị sớm và làm cho gọn gàng. Đi từng việc một, bạn sẽ thấy mọi thứ dễ thở hơn nhiều so với tưởng tượng.

Hộ chiếu và visa, lo sớm cho yên lòng

Việc đầu tiên, và cũng là việc dễ bị để trễ nhất, là hộ chiếu. Nếu bạn chưa có thì xin càng sớm càng tốt, vì có lúc cao điểm phải chờ khá lâu. Nếu đã có rồi, hãy lật ra xem ngày hết hạn. Một quy tắc rất phổ biến là hộ chiếu nên còn hạn ít nhất sáu tháng tính từ ngày bạn kết thúc chuyến đi, nhiều nước kiểm tra điều này ngay tại cửa nhập cảnh.

Kế đó là visa. Tùy điểm đến, bạn có thể được miễn visa, xin visa điện tử, hoặc phải nộp hồ sơ trước cả tháng. Đừng để tới sát ngày mới cuống lên tìm hiểu. Và đây là điều quan trọng mình muốn nhắc thật kỹ: quy định nhập cảnh, hạn hộ chiếu và visa khác nhau theo từng quốc gia và có thể thay đổi, nên trước khi đi, bạn hãy kiểm tra yêu cầu chính thức của nước mình sắp đến, thường là trên trang của đại sứ quán hoặc cơ quan xuất nhập cảnh. Năm phút đọc nguồn gốc đáng giá hơn nhiều so với đoán mò.

Bảo hiểm và bản sao giấy tờ

Bảo hiểm du lịch là thứ bạn mong sẽ chẳng bao giờ phải dùng tới, nhưng có nó trong tay thì nhẹ người hẳn. Một lần ốm bất ngờ hay một chuyến bay bị hoãn ở xứ lạ cũng đủ làm bạn biết ơn tờ bảo hiểm đó. Có nước còn yêu cầu bắt buộc phải có bảo hiểm mới cho nhập cảnh.

Đi cùng với đó là một thói quen nhỏ mà người đi nhiều ai cũng giữ: chụp ảnh hoặc photo lại những giấy tờ quan trọng. Hộ chiếu, visa, vé máy bay, đặt phòng, bảo hiểm. Bạn lưu một bản trong điện thoại, gửi một bản vào email cho chính mình, và nếu cẩn thận thì in một bản giấy để riêng ra khỏi chỗ để hộ chiếu. Lỡ mất ví hay thất lạc hộ chiếu, có bản sao trong tay là bạn xoay xở dễ hơn rất nhiều.

Tiền nong, chuẩn bị cho khỏi bỡ ngỡ

Chuyện tiền bạc ở nước ngoài làm nhiều người lần đầu thấy rối, nhưng thật ra chỉ cần nhớ vài điều đơn giản.

• Mang theo một ít tiền mặt bản địa để chi những khoản nhỏ ngay khi vừa xuống sân bay, như taxi, nước uống, hay một bữa ăn nhanh.
• Đem theo thẻ ngân hàng để dự phòng và để thanh toán những khoản lớn, đừng dồn hết vào tiền mặt.
• Báo trước cho ngân hàng là bạn sắp đi nước ngoài, để thẻ không bị khóa đột ngột vì hệ thống tưởng có giao dịch lạ.
• Để ý phí giao dịch quốc tế và phí chuyển đổi ngoại tệ, vì mỗi lần quẹt thẻ ở nước ngoài có thể tốn thêm một khoản nhỏ.

Nếu bạn đi cùng nhóm bạn, phần tiền nong còn vui hơn một chút. Thay vì cảnh mỗi người nhớ một kiểu rồi cuối chuyến ngồi tính toán mệt nhoài, cả nhóm ghi chung các khoản chi vào một chỗ và để phần chia tiền tự tính. OnePlan giúp bạn làm đúng việc đó, ai trả gì cứ nhập vào, tới cuối ai nợ ai bao nhiêu hiện ra rõ ràng, không ai phải ngại nhắc nhau.

Kết nối và bản đồ ngoại tuyến

Cảm giác vừa hạ cánh mà điện thoại không có mạng khá là chông chênh, nhất là khi bạn cần gọi xe hay tìm đường về khách sạn. Hãy lo trước phần này. Bạn có thể mua eSIM cài sẵn trước khi bay, mua SIM bản địa ngay tại sân bay, hoặc bật chuyển vùng (roaming) nếu nhà mạng có gói hợp lý. Tùy túi tiền và độ tiện mà chọn, miễn là xuống máy bay bạn có cách lên mạng.

Một mẹo nhỏ mà bạn sẽ cảm ơn chính mình: tải bản đồ ngoại tuyến của thành phố mình đến từ khi còn ở nhà, lúc mạng còn khỏe. Như vậy dù chưa kịp có SIM, bạn vẫn dò được đường. Nếu cả nhóm đã cùng lên một kế hoạch chung từ trước, mỗi người mở điện thoại ra là thấy hôm nay đi đâu, hẹn nhau ở đâu, không phải hỏi đi hỏi lại giữa phố đông.

Xếp đồ gọn và thông minh

Lần đầu đi xa, ai cũng có xu hướng nhét vào vali đủ thứ vì sợ thiếu. Nhưng tin mình đi, xách một vali nhẹ đi qua sân bay và lên xuống tàu xe sướng hơn nhiều. Hãy ưu tiên một hành lý xách tay nhỏ gọn đựng những thứ thật sự thiết yếu: giấy tờ, một bộ quần áo, sạc điện thoại, và đặc biệt là thuốc men bạn hay dùng, để ngay trong túi xách tay chứ đừng gửi vào hành lý ký gửi. Lỡ vali ký gửi tới trễ, bạn vẫn có đủ đồ cho một hai ngày đầu.

Quần áo thì chọn đồ dễ phối, gấp gọn, và nhớ xem trước thời tiết nơi mình đến. Đừng quên một chiếc áo khoác mỏng, vì máy bay và phòng máy lạnh ở đâu cũng lạnh hơn bạn nghĩ.

Sân bay và cửa nhập cảnh, đơn giản hơn bạn tưởng

Đây là phần làm người đi lần đầu lo nhất, nên mình kể kỹ một chút. Hãy ra sân bay sớm, với chuyến bay quốc tế thường nên có mặt trước giờ bay vài tiếng, để bạn thong thả làm thủ tục chứ không cuống cuồng chạy. Sau khi gửi hành lý và lấy thẻ lên máy bay, bạn sẽ qua khu kiểm tra an ninh: lấy laptop ra khỏi balo, bỏ chai nước, cởi áo khoác và để đồ kim loại vào khay theo hướng dẫn. Nghe thì nhiều bước, nhưng cứ nhìn người đi trước làm theo là được.

Tới quầy xuất nhập cảnh, bạn đưa hộ chiếu, có khi được hỏi vài câu rất bình thường như đi du lịch hay công tác, ở lại bao lâu, nghỉ ở đâu. Cứ trả lời thật và bình tĩnh, đây là việc thường ngày của họ. Về hải quan thì nhớ vài nguyên tắc đơn giản: đừng mang theo thứ bị cấm, khai báo trung thực nếu mang hàng hóa hay tiền mặt vượt mức quy định, và khi không chắc món gì có được mang vào không thì cứ hỏi cho rõ. Thành thật luôn là cách an toàn nhất.

Một chút tìm hiểu về văn hóa

Trước khi đi, bạn dành ra một buổi tìm hiểu sơ về nơi mình đến, vừa cho vui vừa để khỏi bỡ ngỡ. Học vài câu chào hỏi cơ bản bằng tiếng địa phương, chỉ cần biết nói xin chào và cảm ơn thôi cũng đủ khiến người bản xứ quý bạn hơn hẳn. Tìm hiểu xem nơi đó có thói quen tip (tiền boa) không, vì có nước xem đó là chuyện đương nhiên, có nước thì không. Và nếu định ghé đền chùa hay nơi tôn nghiêm, hãy xem trước cách ăn mặc cho phù hợp, thường là kín đáo, che vai và đầu gối.

Những điều nhỏ này không bắt buộc, nhưng chúng giúp bạn hòa vào nhịp sống nơi đó một cách tự nhiên và tôn trọng, thay vì vô tình làm điều khiến người ta khó chịu.

Và quan trọng nhất, cứ tận hưởng

Chuẩn bị kỹ là để bạn được thảnh thơi tận hưởng, chứ không phải để lo lắng nhiều hơn. Sẽ có lúc mọi thứ không đúng kế hoạch, lạc đường một chút, gọi nhầm món ăn, hiểu sai biển chỉ dẫn. Không sao cả, đó chính là một phần của chuyến đi. Khi bí, cứ hỏi người xung quanh, đa số mọi người đều sẵn lòng giúp một người khách lạ đang bối rối.

Rồi khoảnh khắc bạn đóng con dấu nhập cảnh đầu tiên vào hộ chiếu, một cảm giác rất riêng sẽ ùa tới. Tấm hộ chiếu mới tinh khi nãy giờ đã có dấu vết đầu tiên của một thế giới rộng lớn hơn. Trong OnePlan, cuốn Passport của bạn cũng lặng lẽ ghi lại những nơi bạn vừa đặt chân tới, như một cuốn nhật ký nhỏ về hành trình. Phần khó nhất, là bước ra khỏi vùng quen thuộc, bạn đã làm xong rồi. Giờ thì hít một hơi thật sâu, và để mình tận hưởng chuyến đi đầu tiên ấy.